YASHIL IQTISODIY TRANSFORMATSIYA JARAYONIDA SOLIQ MEXANIZMLARINI MODERNIZATSIYA QILISHNING IQTISODIY AHAMIYATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18484933Keywords:
yashil iqtisodiyot, soliq siyosati, ekologik soliqlar, karbon yig‘imi, fiskal diversifikatsiya, barqaror rivojlanish, yashil transformatsiya, energiya tejamkorlik.Abstract
Ushbu maqolada yashil iqtisodiy transformatsiya jarayonida soliq mexanizmlarini modernizatsiya qilishning
iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Global iqlim o‘zgarishi sharoitida ekologik soliqlar, karbon yig‘imlari, subsidiyalarni qayta
yo‘naltirish va “ifloslantiruvchi to‘laydi” tamoyiliga asoslangan fiskal modelning joriy etilishi davlatlar iqtisodiy barqarorligini
ta’minlashning muhim omili sifatida ko‘riladi. Soliq siyosatini diversifikatsiya qilish energiya tejamkor texnologiyalarni
keng joriy etish, korxonalarni ekologik modernizatsiyaga rag‘batlantirish hamda xalqaro yashil moliya bozorlariga
integratsiyalashuv darajasini oshirishga xizmat qiladi. Tadqiqotda xalqaro tashkilotlar — IEA, IMF, OECD, WB kabi
institutlarning dolzarb hisobotlari tahlili asosida yashil soliq islohotlarining iqtisodiy samaradorligi asoslab beriladi
References
1. International Energy Agency (IEA). World Energy Outlook 2023. Paris: IEA Publications, 2023. https://www.iea.org/
reports/world-energy-outlook-2023
2. International Energy Agency (IEA). Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector. Paris: IEA, 2021.
https://www.iea.org/reports/net-zero-by-2050
3. International Monetary Fund (IMF). Fiscal Policies for Climate Change Mitigation. IMF Policy Paper, 2022.
https://www.imf.org/en/Publications/Policy-Papers
4. International Monetary Fund (IMF). Carbon Pricing Assessment Tool (CPAT) Data and Results. IMF, 2023.
5. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Green Taxation and Environmental Policy: OECD
Green Growth Studies. OECD Publishing, 2021. https://www.oecd.org/greengrowth/
6. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Taxing Energy Use 2022: Effective Carbon Rates.
OECD Publishing, 2022. https://www.oecd.org/tax/tax-policy/taxing-energy-use/
7. World Bank. State and Trends of Carbon Pricing 2023. Washington, DC: World Bank Group, 2023.
https://carbonpricingdashboard.worldbank.org
8. World Bank. Global Economic Prospects 2024. Washington, DC: World Bank, 2024. https://www.worldbank.org/en/
publication/global-economic-prospects
9. European Union (EU). Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) Regulation (EU) 2023/956. Official Journal of
the European Union, 2023. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32023R0956
10. United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). Paris Agreement, 2015. https://unfccc.int/
process-and-meetings/the-paris-agreement
11. ISO 14064-1:2018. Greenhouse gases — Part 1: Specification with guidance at the organization level for quantification
and reporting of greenhouse gas emissions and removals. International Organization for Standardization.
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “2023–2030 yillarda O‘zbekistonda yashil iqtisodiyotga o‘tish
Strategiyasi to‘g‘risida”. PF–68, 04.11.2022. https://lex.uz
13. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Qarori. “Atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim siyosatini kuchaytirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida”. 2022–2023 yillardagi normativ hujjatlar to‘plami. https://lex.uz
14. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. 2024-yil tahriri. https://lex.uz/docs/4676079
15. United Nations (UN). Sustainable Development Goals Report 2023. UN Department of Economic and Social Affairs.
16. Asian Development Bank (ADB). Green Finance Strategies for Central Asia. Manila: ADB Publications, 2022.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.