JAHON IQTISODIYOTIDA GLOBAL XAVFSIZLIK VA IQTISODIY BARQARORLIK
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17691455Keywords:
Global xavfsizlik; iqtisodiy barqarorlik; energiya bozorlarining volatilligi; geosiyosiy risklar; tashqi qarz; kiberxavfsizlik.Abstract
Ushbu tadqiqot global xavfsizlik omillarining xalqaro iqtisodiy barqarorlikka ta’sirini baholash hamda ularning
O‘zbekiston iqtisodiy tizimiga ta’sir mexanizmlarini aniqlashga qaratilgan. Xalqaro tashkilotlarning statistik bazalari (IMF,
IEA, World Bank, UNCTAD) asosida energiya narxlari dinamikasi, global inflyatsiya, savdo-logistika uzilishlari, geosiyosiy
keskinlik, kiberxavf tahdidlari va iqlim o‘zgarishining iqtisodiy oqibatlari taqqoslama va korrelyatsion tahlil usullari
yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston iqtisodiyotining energiya bozoridagi o‘zgarishlarga yuqori
darajada sezgirligi, tashqi qarzga qaramlik darajasi ortib borayotgani hamda kiberxavfsizlik infratuzilmasining zaifligi
iqtisodiy xavfsizlik uchun asosiy xatar omillari ekanligi aniqlandi. Maqola iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash bo‘yicha
energiya diversifikatsiyasi, kiberxavfsizlikni kuchaytirish va tashqi qarz risklarini boshqarish yo‘nalishida amaliy takliflarni
taqdim etadi.
References
1. Vahobov A. Global iqtisodiy xavfsizlikning nazariy asoslari. – Toshkent, 2020.
2. Khodiev B. Xalqaro iqtisodiy barqarorlik va global inqirozlar. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2019.
3. Murodov M. Milliy iqtisodiyotning barqarorligi: tashqi tahdidlar va ularni boshqarish. – Toshkent, 2021.
4. Abduqodirova N. Global savdo tizimidagi beqarorliklar va ularning milliy iqtisodiyotga ta’siri. – Toshkent: Fan, 2022.
5. Turdialiyev Sh. Energetika xavfsizligi va makroiqtisodiy barqarorlik. – Toshkent, 2020.
6. Elmurodov A. Energiya xavfsizligining iqtisodiy mexanizmlari. – Toshkent, 2019.
7. Saifnazarov R. Transport-logistika tizimi va iqtisodiy xavfsizlik. – Toshkent, 2021.
8. Sidiqov Sh. Global logistikadagi uzilishlar iqtisodiy xavf omili sifatida. – Toshkent, 2020.
9. Ishonqulov A., Jo‘rayev Z. Moliyaviy xavfsizlik va global moliyaviy barqarorlik. – Toshkent, 2022.
10. Yoqubov D. Raqamli xavfsizlikning iqtisodiy ahamiyati. – Toshkent, 2023.
11. Qosimov O. Global risklar sharoitida raqamli iqtisodiyot. – Toshkent, 2022.
12. Ergasheva N. Kiberxavflar va iqtisodiy barqarorlik. – Toshkent, 2021.
13. World Bank (2024). Global Economic Prospects. Washington, D.C.: The World Bank Group.
14. World Bank (2023). Commodity Markets Outlook. The World Bank Group.
15. International Monetary Fund (2023). World Economic Outlook: Navigating Global Divergences. Washington, D.C.
16. International Monetary Fund (2024). Global Financial Stability Report.
17. UNCTAD (2023). World Trade Update: Global Supply Chain Disruptions. Geneva: UNCTAD.
18. World Economic Forum (2024). Global Risks Report 2024. Geneva: WEF.
19. OECD (2023). Global Supply Chain Pressure Index and Trade Outlook. Paris: OECD Publishing.
20. International Energy Agency (2023). World Energy Outlook. Paris: IEA.
21. World Bank Climate Knowledge Portal (2023). Uzbekistan Climate Country Profile.
22. ND-GAIN Index (2023). Country Rankings and Climate Vulnerability Index. University of Notre Dame.
23. ITU (2024). Global Cybersecurity Index Report. International Telecommunication Union.
24. WTO (2023). World Trade Statistical Review. Geneva: World Trade Organization.
25. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022). PF–60-son Farmon: “2022–2026-yillarda yangi O‘zbekistonni rivojlantirish
strategiyasi”. https://lex.uz/ru/docs/-5841063
26. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2023). PF–101-son Farmon: “Jahon bozorlaridagi o‘zgarishlar sharoitida iqtisodiy
barqarorlikni mustahkamlash chora-tadbirlari”. https://lex.uz/docs/-5947775?ONDATE=07.07.2023
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.