EKOLOGIYA VA ATROF MUHITNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDA DASTURIY BUDJETLASHTIRISH BOʻYICHA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI

EKOLOGIYA VA ATROF MUHITNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDA DASTURIY BUDJETLASHTIRISH BOʻYICHA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI

Authors

  • Dilshod Pulatov
  • Dildora Mirzaeva
  • Gulzora Qahharova

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17395942

Keywords:

dasturiy budjetlashtirish, ekologik siyosat, iqlim oʻzgarishi, “yashil” budjetlashtirish, budjet dasturlari, maqsadli koʻrsatkichlar, samaradorlikni baholash, davlat moliyasi

Abstract

Ushbu maqolada ekologiya va iqlim oʻzgarishi sohasida dasturiy budjetlashtirish boʻyicha xorijiy mamlakatlar
tajribasi tahlil qilingan. Tadqiqot Fransiya, Kanada va Avstraliya kabi davlatlardagi dasturiy budjetlashtirish mexanizmlari,
davlat organlari tomonidan budjet dasturlarini ishlab chiqish hamda samaradorlikni baholash indikatorlari tizimlariga qiyosiy
yondashuv asosida baho berishga qaratilgan. Ilmiy manbalar, xalqaro tashkilotlar tavsiyalari va rasmiy normativ-huquqiy
hujjatlar tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekistonda ekologiya sohasida dasturiy budjetlashtirishni takomillashtirish
uchun qoʻllanilishi mumkin boʻlgan samarali mexanizmlar va uslubiy yondashuvlarni aniqlashga yoʻnaltirilgan

Author Biographies

Dilshod Pulatov


Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi
Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti direktorining
birinchi oʻrinbosari, i.f.d., professor

Dildora Mirzaeva


Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi
Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti
Budjet siyosati va budjetlararo munosabatlarni
takomillashtirish loyihasi bosh mutaxassisi

Gulzora Qahharova


Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi
huzuridagi Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti
Budjet siyosati va budjetlararo munosabatlarni
takomillashtirish loyihasi bosh mutaxassisi

References

1. Green Budgeting in OECD Countries 2024. https://www.oecd.org/en/publications/green-budgeting-in-oecd-countries-

2024_9aea61f0-en/full-report.html.

2. How to Make the Management of Public Finances Climate-Sensitive – “Green PFM” by Bryn Battersby, Fabien

Gonguet, Claude P Wendling, Jacques Charaoui, Murray Petrie. https://www.imf.org/en/Publications/Fiscal-

Affairs-Department-How-To-Notes/Issues/2022/12/08/How-to-Make-the-Management-of-Public-Finances-Climate-

SensitiveGreen-PFM-525169

3. Finance for Nature: Impact Report 2022. United Nations Environment Programme. https://www.unep.org/resources/

assessment/assessing-environmental-impacts-global-review-legislation.

4. Petkova, N. Integrating Climate Change into the Medium-Term Budgetary Frameworks. - World Bank Policy Research

Working Paper, 2009.

5. Göksu, G. A cross-country analysis of green public finance management and budgeting in supporting sustainable

development. https://dergipark.org.tr/en/pub/sayistay/issue/73158/1170928.

6. Лысоченко, А. Управление и бюджетное финансирование экологических проектов и программ, 2024.: https://

cyberleninka.ru/article/n/upravlenie-i-byudzhetnoe-finansirovanie-ekologicheskih-proektov-i-programm.

7. Mission Écologie, développement et mobilité durables, 2025. https://www2.assemblee-nationale.fr/static/17/

Annexes-DL/PLF-2025/Ecologie_developpement_mobilites_durables.pdf

8. Green Budgeting in OECD Countries, 2022. https://www.oecd.org/en/topics/green-budgeting.html .

9. Projet de loi de finances, Annexe Écologique. 2024. https://www.budget.gouv.fr/reperes/budget_vert/articles/4emeedition-

budget-vert-plf

10. Annexe au projet de loi de finances pour 2025. https://www2.assemblee-nationale.fr/static/17/Annexes-DL/PLF-2025/

Ecologie_developpement_mobilites_durables.pdf.

11. Cour Des Comptes. Le rapport public annuel 2024. https://www.ccomptes.fr/fr/publications/le-rapport-publicannuel-

2024

12. Evaluation Policy Results-based Management and Accountability Framework (RMAF). https://www.tbs-sct.canada.ca/

cee/tools-outils/polrmaf-polcgrr-eng.asp

13. Environment and Climate Change Canada’s, 2024-25 Departmental plan. https://www.canada.ca/en/environmentclimate-

change/corporate/transparency/priorities-management/departmental-plans/2024-2025.html.

14. Canadian environmental indicators on air, biodiversity, climate, water, waste and contaminants. https://www.canada.

ca/en/environment-climate-change/services/environmental-indicators.html.

15. Canadian System of Environmental-Economic Accounts, 2025. https://www23.statcan.gc.ca/imdb/p2SV.

pl?Function=getSurvey&SDDS=5331

16. Empowering fiscal reporting with digital and interactive approaches. Canada. 2024. https://www.oecd.org/content/

dam/oecd/en/publications/support-materials/2025/02/empowering-fiscal-reporting-with-digital-and-interactiveapproaches_

3bd128d8/Case%20study-Canada.pdf .

17. Portfolio Budget Statements 2025-2026. https://www.dcceew.gov.au/sites/default/files/documents/dcceew-2025-

26-pbs.pdf

18. DCCEEW Corporate Plan 2024–25. https://www.dcceew.gov.au/sites/default/files/documents/corporate-plan-2024-25.

pdf

19. Commonwealth Performance Framework. https://www.finance.gov.au/government/managing-commonwealthresources/

planning-and-reporting/commonwealth-performance-framework 20.Clean Energy Finance Corporation

Annual Report 2023-2024. https://www.cefc.com.au/annual-report-2024/.

20. Clean Energy Regulator. https://cer.gov.au/about-us/our-reports-and-accountability/annual-reports.

21. Performance Audit Outcomes, 2023–2024. https://www.anao.gov.au/work/information/2023-24-performance-auditoutcomes

22. Le budget vert de l’État, 2024. https://www.vie-publique.fr/files/medias/L_essentiel_Numero_3_Le_budget_vert.pdf

23. Independent Auditor’s Report, 2025. https://www.oag-bvg.gc.ca/internet/docs/parl_cesd_202506_01_e.pdf

Downloads

Published

2025-10-01

How to Cite

Pulatov, D., Mirzaeva, D., & Qahharova, G. (2025). EKOLOGIYA VA ATROF MUHITNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDA DASTURIY BUDJETLASHTIRISH BOʻYICHA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3(10). https://doi.org/10.5281/zenodo.17395942
Loading...