Elektron tijoratni soliqqa tortish mexanizmini takomillashtirish yo‘llari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15857036Keywords:
elektron tijorat, soliqqa tortish, raqamli iqtisodiyot, soliq siyosati, O‘zbekiston, BEPS, raqamli xizmatlar solig‘i.Abstract
Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi sharoitida elektron tijorat global miqyosda iqtisodiy faollikning
muhim yo‘nalishiga aylanmoqda. Shu bilan birga, mazkur sohani samarali soliqqa tortish masalasi ko‘plab davlatlar
uchun dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida elektron tijoratni soliqqa tortish
mexanizmlarining holati tahlil qilinib, mavjud muammolar va institutsional to‘siqlar aniqlanadi. Xalqaro tajriba, xususan
Yevropa Ittifoqi, AQSH, Rossiya va Osiyo davlatlari amaliyoti asosida zamonaviy yondashuvlar o‘rganilmoqda. Tadqiqot
natijasida O‘zbekistonda e-tijoratdan olinadigan soliqlarni oshirishga qaratilgan takliflar, jumladan raqamli monitoring
tizimlari, platformalarni soliq agenti sifatida jalb qilish, soddalashtirilgan ro‘yxatga olish tizimlari va soliqni avtomatik
hisoblash texnologiyalari asosida takomillashtirish yo‘llari ishlab chiqilgan. Maqola natijalari amaliyotchi mutaxassislar,
soliq idoralari va qonunchilik tashabbuskorlari uchun foydali bo‘lishi mumkin.
References
OECD. (2021). Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy: BEPS Action 1 Final Report. OECD Publishing.
Available at: https://www.oecd.org/tax/beps/beps-actions/action1/ [Accessed 5 Jul. 2025].
European Commission. (2020). VAT for e-commerce in the EU. Available at: https://ec.europa.eu/taxation_customs/
vat-e-commerce_en [Accessed 5 Jul. 2025].
UNCTAD. (2021). Digital Economy Report 2021: Cross-border data flows and development. United Nations: Geneva.
Available at: https://unctad.org/publication/digital-economy-report-2021 [Accessed 6 Jul. 2025].
World Bank. (2022). Digital Economy and Taxation: Global Trends and Country Responses. Washington, DC: World
Bank.
Moliya vazirligi. (2023). O‘zbekiston Respublikasining soliq siyosati konsepsiyasi (2023–2025 yillar). Toshkent: Moliya
vazirligi.
Davlat soliq qo‘mitasi. (2024). Elektron tijorat subyektlarining soliqqa tortilishi: amaliy qo‘llanma. Toshkent: DSQ
nashriyoti.
Azizov, B. (2022). “Raqamli iqtisodiyot sharoitida soliq siyosatini takomillashtirish muammolari va yechimlari.” Iqtisodiyot
va moliya, 3(61), pp.45–53.
Rakhimov, A. and Turgunova, N. (2023). “Elektron tijoratni fiskal boshqarishning zamonaviy mexanizmlari.” Raqamli
iqtisodiyot jurnali, 4(2), pp.27–35.
United Nations. (2021). Tax Challenges in the Digitalized Economy: A Policy Agenda for Developing Countries. New
York: UN DESA.
PwC. (2020). Digital taxation: The global push for a fairer tax system. PricewaterhouseCoopers. Available at: https://
www.pwc.com [Accessed 5 Jul. 2025].
Deloitte. (2021). Taxation of the digital economy – developments and country responses. Available at: https://www2.
deloitte.com [Accessed 6 Jul. 2025].
IMF. (2019). Corporate Taxation in the Global Economy. IMF Policy Paper. Available at: https://www.imf.org/en/
Publications/Policy-Papers [Accessed 5 Jul. 2025].
EY. (2020). How digital tax developments are reshaping global tax policies. Ernst & Young Global Ltd. Available at:
https://www.ey.com [Accessed 6 Jul. 2025].
Sultonov, M. (2024). “Elektron savdo operatsiyalarini soliqqa tortishdagi xalqaro tajriba va milliy amaliyot.” Soliq va
audit, 2(90), pp.18–26.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.