Mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishda soliq salohiyatining ahamiyati
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15796917Keywords:
Mahalliy budjet, soliq salohiyati, soliq tushumlari, budjet barqarorligi, soliq bazasi, iqtisodiy salohiyat, soliq ma’murchiligi, yashirin iqtisodiyot, soliq siyosati, fiskal siyosat, soliq imtiyozlari, soliq yukiAbstract
Mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishda soliq salohiyati muhim o‘rin tutadi, chunki u hududlarning
moliyaviy mustaqilligini ta’minlash va iqtisodiy barqarorlikni oshirishning asosiy vositalaridan biri hisoblanadi. Soliq
salohiyati deganda hududda mavjud bo‘lgan iqtisodiy resurslarni soliqqa tortish orqali mahalliy budjetga jalb etish
imkoniyatlari tushuniladi. Ushbu maqolada mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishda soliq salohiyatini to‘liq aniqlash,
soliqqa tortiladigan bazani kengaytirish, yashirin iqtisodiy faoliyatlarni aniqlash va ularni soliqqa jalb qilish mexanizmlari
yoritilgan. Shuningdek, mahalliy budjetlarning daromad manbalarini mustahkamlash uchun hududlarda tadbirkorlik
subyektlarini rivojlantirish, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish hamda xizmat ko‘rsatish sohalarini kengaytirish orqali
soliqqa tortiladigan ob’ektlar sonini ko‘paytirish zarurligi ta’kidlangan. Maqolada, shuningdek, mahalliy soliq organlari
faoliyatini takomillashtirish, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish orqali soliq tushumlarini
oshirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Soliq salohiyatidan samarali foydalanish mahalliy budjetning barqaror moliyaviy
manbalarini ta’minlash, hududlarda ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish hamda aholiga sifatli xizmatlar ko‘rsatish
imkoniyatlarini kengaytiradi.
References
O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. – T.: “Adolat”, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 30-oktabrdagi PF–6098-sonli “Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va
soliq organlari faoliyati samaradorligini oshirish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/
docs/-5073459?ONDATE=10.02.2023
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 29-iyundagi PF–5468-sonli “O‘zbekiston Respublikasining soliq
siyosatini takomillashtirish konsepsiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-3802378?ONDATE=19.03.2020
Karimov T.T. (2020). Hududiy iqtisodiyot va moliyaviy salohiyat. – Toshkent: “Iqtisodiyot” nashriyoti.
Mahmudov A.A., Toshboev I.X. (2019). Mahalliy moliya tizimining barqarorligi va soliq salohiyatini oshirish yo‘llari.
Iqtisodiy tadqiqotlar jurnali, №4, 15–21-betlar.
Qodirov A., Qosimov M., Usmonova N. (2022). Yer solig‘i va mol-mulk solig‘i orqali byudjet daromadlarini shakllantirishning
zamonaviy usullari. Moliyaviy tahlil ilmiy-amaliy jurnali, №2, 33–41-betlar.
Yusupov S., Sattorov A. (2021). Fiskal markazlashuv darajasini pasaytirish orqali mahalliy daromadlarni oshirish.
Iqtisodiyot va innovatsiyalar jurnali, №1, 50–57-betlar.
Safarova D. (2023). Hududiy soliq siyosatining strategik asoslari. – Toshkent: “Fan va taraqqiyot” nashriyoti.
Komilov T., Ochilova N. (2022). Mahalliy byudjetlar daromad bazasining tahlili va soliq salohiyatining bahosi. O‘zbekiston
moliyasi jurnali, №3, 27–33-betlar.
Xolxo‘jayev I.R. (2020). Hududiy soliq salohiyatini kompleks baholash metodikasi. Monografiya. – Toshkent: “Iqtisodiyot”.
Jahon banki. (2021). Fiscal Decentralization and Local Government Finance in Transition Economies. – Washington,
D.C.: World Bank Group.
International Monetary Fund (IMF). (2020). Revenue Administration: Performance Measurement Framework. Technical
Manual Series.
Krugman P., Obstfeld M. (2018). International Economics: Theory and Policy. 11th Edition. – Pearson Education.
Stiglitz J.E. (2015). The Economics of the Public Sector. 4th Edition. – W.W. Norton & Company.
http://www.lex.uz – O‘zbekiston Respublikasi qonunlari bazasi sayti.
https://www.imv.uz – Iqtisodiyot va moliya vazirligi rasmiy sayti.
http://www.soliq.uz – O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi rasmiy sayti.
http://www.stat.uz – O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi rasmiy sayti.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.